برنامه‌ریزی فضا در دیتاسنتر | Uptime Podcast


برنامه‌ریزی فضا در طراحی دیتاسنتر بر اساس BICSI 002-2024

در قسمت سوم از استاندارد BICSI 002-2024، که در پادکست آپ تایم ارائه شده، به یکی از عملیاتی‌ترین و تعیین‌کننده‌ترین مراحل طراحی دیتاسنتر پرداخته شده است: برنامه‌ریزی فضا (Space Planning). این بخش نقش حیاتی در شکل‌گیری ظرفیت، توسعه‌پذیری و بهره‌وری واقعی یک مرکز داده دارد و پایه تمامی تصمیمات اجرایی و عملیاتی است.

۱. اهمیت برنامه‌ریزی فضا

برنامه‌ریزی دقیق فضای دیتاسنتر امکان می‌دهد ظرفیت‌های زیرساختی بهینه شود، فضای موجود به بهترین نحو مورد استفاده قرار گیرد و رشد آینده دیتاسنتر بدون ایجاد تنگنا و هزینه‌های اضافی امکان‌پذیر گردد. در این قسمت، تأکید بر هماهنگی میان سیستم‌های برق، سرمایش، کف کاذب و مسیرهای دسترسی است.

۲. ظرفیت کلی تأسیسات

تعیین ظرفیت کلی تأسیسات شامل موارد زیر است:

  • سیستم‌های برق و UPS
  • سیستم‌های سرمایش و تهویه مطبوع
  • تجهیزات ذخیره‌سازی و سرورها
  • فضاهای پشتیبان برای توسعه آتی

بر اساس استاندارد BICSI 002-2024، ظرفیت هر بخش باید با در نظر گرفتن افزونگی و توان عملیاتی واقعی مشخص شود تا عملکرد دیتاسنتر بدون اختلال ادامه یابد.

۳. برنامه‌ریزی فضایی سیستم‌های برق

سیستم‌های برق دیتاسنتر شامل ورودی‌های برق، UPS، ژنراتورها و توزیع برق است. نکات مهم شامل:

  • جانمایی تابلوها و مسیرهای کابل‌کشی باید به گونه‌ای باشد که دسترسی به تجهیزات آسان و ایمن باشد.
  • فاصله کافی بین تجهیزات پرتوان برای تهویه و کاهش دمای محیط حفظ شود.
  • ترکیب فیزیکی سیستم‌های برق و مسیرهای دسترسی باید با استانداردهای TIA-942-C و BICSI 002 همخوانی داشته باشد.

۴. ظرفیت و جانمایی سیستم‌های سرمایش

برای مدیریت حرارت تولیدی سرورها و تجهیزات، طراحی صحیح سیستم‌های سرمایش حیاتی است. نکات کلیدی شامل:

  • محاسبه دقیق ظرفیت سرمایش بر اساس بار حرارتی تجهیزات.
  • جانمایی واحدهای سرمایش به گونه‌ای که جریان هوای سرد به سمت تجهیزات هدایت شود و Hot Spot ایجاد نشود.
  • هماهنگی با مسیرهای کف کاذب و دریچه‌های هوای سرد.

۵. فضاهای پشتیبان دیتاسنتر

فضاهای پشتیبان برای توسعه آتی یا تجهیز مجدد بسیار مهم هستند:

  • حداقل ۱۰ تا ۲۰٪ فضای اضافی برای توسعه در نظر گرفته شود.
  • فضاهای ذخیره تجهیزات و رک‌های خالی باید به گونه‌ای طراحی شوند که دسترسی به تجهیزات فعلی مختل نشود.
  • راهروها و مسیرهای دسترسی همیشه باز و استاندارد باشند.

۶. جانمایی تجهیزات در کف کاذب

کف کاذب یکی از عناصر کلیدی مدیریت جریان هوا و کابل‌کشی است:

  • تجهیزات باید به گونه‌ای روی کف کاذب نصب شوند که جریان هوا برای تهویه بهینه باشد.
  • فضای کافی برای کابل‌کشی برق و داده در نظر گرفته شود.
  • دریچه‌ها و مسیرهای عبور هوا با برنامه‌ریزی صحیح، فشار هوا و دما را متعادل می‌کنند.

۷. طراحی و سازمان‌دهی اتاق کامپیوتر

اتاق کامپیوتر هسته اصلی دیتاسنتر است. نکات کلیدی شامل:

  • جانمایی رک‌ها با رعایت مسیرهای سرد و گرم (Cold Aisle / Hot Aisle).
  • توزیع مناسب بار الکتریکی و حرارتی.
  • دسترسی آسان اپراتورها برای نگهداری و سرویس تجهیزات.
  • هماهنگی با سیستم‌های مانیتورینگ و هشدار دهی.

۸. شاخص‌ها و متریک‌های کلیدی دیتاسنتر

شاخص‌ها و متریک‌های کلیدی شامل:

  • PUE (Power Usage Effectiveness)
  • DCiE (Data Center Infrastructure Efficiency)
  • درصد افزونگی برق و سرمایش
  • ظرفیت عملیاتی سرورها و تجهیزات شبکه

۹. منابع و مطالعه بیشتر

تهیه‌کننده: وحید یوسف‌خانی – VAHID YOUSEFKHANI

BICSI 002-2024, Uptime Podcast, دیتاسنتر, Space Planning, طراحی دیتاسنتر, ظرفیت, برق, سرمایش, کف کاذب, اتاق کامپیوتر, شاخص کلیدی, مدیریت دیتاسنتر, PUE, DCiE, افزونگی, Hot Aisle, Cold Aisle